تربیت ماندگار
روانشناسي تربيت

 

 

رشد جسمانی در کودک 7-12

 

کوکان 6-9  سال نیاز به فعالیت دارند و چون در مدرسه باید آرام و بی سرو صدا باشند ، انرژی موجود خود را به صورت عادت های عصبی مانند مداد و ناخن جویدن ، انگشت گاز گرفتن ، مو پیچاندن و بیقراری کلی نشان می دهند.

کودک 6-9 ساله به هنگام مدرسه نیاز به استراحت فراوان دارند و بر اثر فعالیت های ذهنی زود خسته

 می شود.


در 6-9  سالگی بر ماهیچه های بزرگ بدن بیش از ماهیچه های کوچک و ظریف تسلط دارد بدین جهت برای بسیاری از انها کار ب مداد و خودکار دشوار است .

 

کودک 9-12  سال بر ماهیچه های ظریف خود تسلط پیدا کرده و به نقاشی ، موسیقی و کارهای دستی – حرفه ای علاقه نشان می دهد.

 

تا کودک به سن 8 سالگی نرسد چشمانش همسانی کامل ندارد در نتیجه حروف چاپی نباید ریز باشد .

 

کودک 6-9 ساله برای ابتلا به بیماری های گوناگون امادگی بیشتری دارد .

 

فعالیت های بدنی زیادی دارند به مهارت های خود اعتماد دارند و خطرات بدنی را ناچیر می شمارند.

دختر ها در این دوره سنی از پسران همسن خود بلند تر و سنگین وزن ترند .

در دختران 9-12 ویژگیهای ثانویه جنسی دیده می شود .

پسران نسبت به دختران در نیروی بدنی و استقامت برتری دارند از بازیهای خشن لذت می برد

هماهنگی بین حس وحرکت در اثر فعالیت بوجود آمده است و پیوندهای حسی –حرکتی اساسی مستحکم گردیده است و در کاربرد صحیح و سریع اندامهای حسی –حرکتی مهارت کافی را کسب کرده است.

کودک به بازی های توام با حرکات علاقمند است تا سرعت و قدرت و مهارت خود را نشان دهد.

هرچه به اواخر دوره نزدیک می شود کار با ابزار مانند قلم و سوزن برای او جالب است.

 

ویژگیهای شناختی

 

کودک از سنین 6-8سالگی وارد مرحله عملیات عینی می شود، فرد می تواند عملیات ذهنی انجام دهد. قواعد منطقی و اساسی معینی را درک می کند و از همین راههای منطقی و کمی می تواند استدلال کند.

کودک  می تواند مسائل را از دیدگاههای مختلف ببیند و پدید ه ها را می تواند ارزیابی منطقی کند.

کودک می تواند به طرو همزمان به جنبه های مختلف یک شی یا پدیده توجه کند و ارتباط بین ابعاد مختلف را درک کند.

کودک قادر به نگهداری ذهنی در مورد مایعات و جامدات است (اصل همسانی)

قادر به ردیف کردن ف دو ردیف هم طول است ، بر اساس یک یا جند خصوصیت پدیده ها را ردیف می کند.

بر اساس یک یا چند خصوصیت ، نسبت پدیده ها را می شناسد(بزرگ ، کوچک ، زشت زیبا )

کودک می تواند بططور نظام دار بیندیشد اما این تفکر تنها در ارتباط با اشیا و اعمال ملموس است .

کودک می تواند به طور همزمان در مورد کل و جزء استدلال کند و می تواند درک کند بین دسته ها روابط منطقی حاکم است .

کودک می تواند کیفیت و تعداد را در ذهن خود نگه دارد و اشیای واقعی را طبقه بندی و منظم کند ولی نمی تواند

درک انتزاعی از مسائل فرضیه ای یا پدیده های تصوری را داشته باشند .

کودک تجربه می کند، لمس می کند، سوال می کندنتیجه می گیرد تا مطلب برای او معنادار گردد.

د رعین استقلال به راهنمایی و ارشاد نیاز دارد و این امر موجب رفتارهای نامنظم و پیش بین نشده ای را بوجودمی آورد.

در سه سال اول دبستان علاقه فراوانی به یادگیری دارد.

علاقه کودک به صحبت کردن بیشتر از نوشتن است . بی انکه اشتیاق زیادی به پاسخ دادن داشته باشد .

به از حفظ خواندن مطالب گرایش فراوانی نشان می دهد.

در باره هر موضوعی کنجکاوی نشان می دهد . از هر موضوعی کلکسیون یا مجموعه دوست دارد داشته باشد . اما ناگهان همه انها را یکی یکی کنار گذاشته و به کار دیگری می پردازد.

کودک نیاز دارد در این دوره سنی با یکسری مسائل قابل حل روبرو شود تا از تفکر درباره انها لذت ببرد .

استعداد یاد اوری با افزایش سن زیاد می شود و مطالب بیشتری را می تواند حفظ کند و به خاطر بیاورد .

این رشد استعداد در4/5 تا 11سالگی بین 18-20 کلمه است ، عوامل موثر در این یاد آوری علاقه ، تمرکز ، دقت و امادگی برای واکنش سریع است .

حفظ و یاد آوری ارقام و اعداد ،7-11 بین 5تا 6 عدد است که این یاد اوری اعداد ، مشکل تر از الفاظ است .

کودک در 7سالگی ، استعداد 5 جمله گفتاری و نوشتاری داد و در 9/5سالگی این به 6جمله می رسد.

کودک در نوشتن ، در 9سالگی 11جمله می نویسد و در 12سالگی ،13می نویسد.

کودک در ابتدای ورود به مدرسه ، 2500کلمه می داند و در تعبیرات گفتاری خود از 6  کلمه در یک جمله استفاده می کند .

سرعت رشد گویایی در سنین 5-13بسیار سریع است .

رغبت در یادگیری و درک این سن (7-12) ،  10دقیقه است

یادگیری مشاهده ای و تقلید از الگو موثر تر است و بهتر است به صورت عینی باشد

کودک با ورود به مدرسه و تماس با دیگر کودکان ، از نسبی بودن منقطه نظر خویش آگاه شده و به نقطه نظر های متفاوت توجه می کند و خود را به جای دیگران تصور می کند.

خود مداری اش تعدیل شده ، به حقوق مساوی پی برده و رعایت می کند .

در مشاهده پدیده های اطراف خود از مرحله چیستی ، به مرحله چگونگی و چرائی رسیده است .

 

ویژگی های اجتماعی

کودک با ورود به مرحله عینی، خود مداری اش کاهش می یابدو نیازها و علایق دیگران را در نظر می گیرد .

کودک در توصیف خود برای دیگران ، خصوصیات جسمانی خود را که عینی و قابل مشاهده است ، مانند رنگ مو، بلندی یا فعالیت مورد علاقه را ذکر می کند .در اواسط این دوره توصیف به تدریج انتزاعی تر می شودو به مفاهیم روانی و انگیزشی تبدیل می شود.

کودک در این دوران متوجه می شود که می تواند افکارش را کنترل کند.و دیگران را تحت تاثیر افکار خود قرار دهد.

 

کودک به دلیل داشتن احساسات و افکار مختص به خود ، احساس می کند از دیگران فاصله دارد .

کودک به توان مندیهای خود توجه می کند و خود را با دیگران مقایسه می کند.

کودک در این دوره سنی می فهمد که دیگران بر اساس رفتارش درباره اش قضاوت می کنند و عقایدی پیدا می کند.

کودک دوستان خود را کسانی می داند که به او کمک می کنند و با او علایق مشترکی دارند . اعتماد متقابل و داشتن خصوصیات مشترک مثل دوستی و ملاحظه کاری از جنبه های مهم دوستی است .

کودک 7-8ساله در مورد تسلط و قدرت ، دید عمیق تری نسبت به سنین 5-6سالگی دارد و به ان عنوان یک رابطه دو طرفه نگاه می کند از نظر او ، رابطه با مرجع قدرت ، اساسا داوطلبانه و با تشریک مساعی همراه است و شخصیت مسلط ، مسئول رفاه شخصیت مطیع است .

در 11-12 کودک در بالاترین سطح استدلال است و معتقد است ، روابطی که بر پایه تسلط یکی است کاملا همیارانه و متکی بر توافق و در ارتباط با موقعیت های خاصی تلقی می شود، نقش مرجع قدرت حتی اگر طولانی مدت باشد ، فقط در شرایط خاصی مجاز است و باید با توافق فرد مطیع باشد.

در این دوران یک یا چند دوست همیشگی برای خود پیدا می کند و به احتمال زیاد یک یا چند دشمن دائمی خود را نیز شناسایی می کند.

دعوا و زد و خوزد میان پسرها رواج دارد اما بیشتر دعواها لفظی است و گروهی از این کودکان با یکدیگر گلاویز می شوند به یکدیگر تنه می زنند.

رقابت در بین کودکان مشهود است و لاف زدن بین انها رواج دارد.

موضوعهای مورد علاقه پسران و دختران ، در درس و در بازی تفاوت دارد ، کودکان نقش متفاوت زنان و مردان را خیلی زود متوجه می شوند.

برای جلب تائید و تحسین بزرگترها در انجام تکالیف کوشش می کند.

به بازیهای توام با حرکات علاقمند است و به بازیهای تیمی و گروهی علاقمند است .

قوانین از نظر کودک ثابت و غیر قابل تغییر است .

به قواعد و مقررات بازی اهمیت می دهد ، پسرها فوتبال و تیر اندازی و دخترها از جهیدن و لیلی کردن لذت می برند.

از مسائلی که مخالف میلش باشد ، با غرغر کردن کنار می رود.

کودک در سنین مدرسه ، نیازمند آزادی ، فعالیبت و تصمیم گیری است و از اینکه والدین در کارهای او دخالت کنند ، ناراحت می شود

در 9-12سالگی ، دوره شیفتگی ورزشی و قهرمان پرستی رواج دارد . گاهی معلم و زمانی یک ورزشکا ر مورد ستایش کودک است .

در 8 سالگی از نظر کودک ، هیچ کاری مشکل نیست و حس مبارزه طلبی در او قوی است .

از نظر اخلاقی نظریه گهلبرگ ، کودک در سطح قرارداری است خوب یا بد بودن در ارتباط با دیگران مطرح  است ان چیزی خوب است که جمع می گوید و اگر احساس کند از جمع طرد شده ناراحت می شود.

از نظر اریکسون بین دو حد احساس حقارت – اشتغال به کار سودمنداست ، اگر ارزش گذاری متناسب در کار جمعی نباشد ، کودک به سمت حقارت پیش می رود.

همانند سازی از وقایع با اهمیت این دوران است .

از نظر فروید ، 6-11سالگی ، مرحله بالنسبه آرام است و کودک نیروهای بالقوه خود را به سوی موضوعات ملموس و پذیرفتنی از نظر اجتماع همچون ورزش و سرگرمی و فعالیت های فکری هدایت می کند. کودک فرمانبردار است .

از نظر گزل  9-11 سالگی دوره سازش یافتگی کودک است .

کودک 6-9 سالگی نسبت به انتقاد حساس است .

 

ویژگی های هیجانی – عاطفی کودک

کودک در بیان و اظهار حالات عاطفی اش در سن6-8 سالگی صمیمی و آزاد است و گاهی دیده می شود که این عواطف را تا حدودی کنترل می کند و به انها رنگ اجتماعی می دهد .

کودک 9-11 ساله نیاز به استقلال دارد و این نیاز از طرف بزرگترها نادیده گرفته می شود و همین امر موجب تضاد و اختلاف بین پدر و مارد و کودک می گردد.کودک 6-9  ساله به تشویق و توجه نیاز فراوان دارد و تشویق غیر منتظره اثر مثبت تری نسبت به تشویق موردانتظار در روحیه کودک می گذارد .

کودک 6-9  رضایت و خوشحالی معلم خود را دوست دارد و برای جلب رضایت او ، حاضر به هر گونه تلاش است .

در کودک 9-12 ساله وجدان اخلاقی کودک رشد می یابد و معلم با بیان غیر مستقیم و از ورای قصه و شعر مفاهیم اخلاقی را برایشان بیان کند.

کودک می تواند پیوند های عاطفی اش را معقول تر سازد و برای مدتی بطور موقت از افراد خانواده که دوستش دارند بدون اضطراب جدا شود.

کودک در این دوره یاد میگیرد که روابط در خانه فردی تر و عاطفی تر و در مدرسه جمعی تر و منطقی تر است .

پسرها بیش از دخترها در این دوره پرخاشگری می کنند، البته الگویی که به آنها ارائه می شود در ایجاد و تثبیت پرخاشگری موثر است .

7-12سالگی  کودک اشکارا گریه نمی کند ولی گریه اش از ته دل است .

دوگانگی روانی دارد ف بعضی روزها شاد و بعضی روزها ناشاداست .

از تراشیدن مداد و تیز کردن نوک آن لذت می برند.

حس تشخیص و تمیز در او بیشتر است و به خواندن علاقه نشان می دهد.

بعضی روزها قدرت یادگیری مطلب را خوب دارد و بعضی روزها همه چیز را فراموش می کند.

طبق نظر هانت کودک در این سن فردی عینی است انگیخته عمل می کند ، فوری واکنش نشان می دهد ، سریع جواب می دهد و در برابر مشکلات کم تحمل است .( قدرت حل مساله ندارد و محیط علمی را فراهم کنیم .)

 

مشکلات این دوره رشد

* اختلالات یادگیری

* شب ادراری

* ترس و اضطراب ( تاریکی، رعدوبرق و موجودات فوق طبیعی، فوبی مدرسه)

* سوء استفاده جنسی

* بیش فعالی

رشد عزت نفس در این دوره

عزت نفس به سطح واقع بینانه تری می رسد

هارتر در پژوهش خود نشان داد کودک  6تا7 ساله سه نوع عزت نفس مجزا را شکل می دهند

1-     تحصیلی (عملکرد تحصیلی و...)

2-     اجتماعی (ارزشمندی اجتماعی نسبت به همسالان و روابط والدین)

3-     جسمانی (ادراک ظاهر جسمانی)

  • با افزایش سن پالایش بیشتری می یابد
  • در اوایل دوره دبستان بعلت مقایسه خود با همسالان ، عزت نفس کاهش می یابد و بتدریج با ارزیابی واقع بینانه از ویژگیها و شایستگی ها و نگرش خویشتن پذیری  و احترام به خود  بتدریج  افزایش می یابد.

 

 

عوامل موثر بر عزت نفس

* بین رفتار روزمره و عزت نفس رابطه نیرومندی وجود دارد، پیشرفت تحصیلی عزت نفس تحصیلی را پیش بینی می کند.

*     فرهنگ : در مدارس آسیایی مقایسه بیشتر است به همین دلیل عزت نفس پایین تر است

    * از طرفی در فرهنگ شرق فروتنی و هماهنگی اجتماعی ارزش دارد و همه از اینکه خود را مثبت ببینند خودداری می کنند و معمئلا دیگران را تحسین می کنند

    * روشهای فرزند پروری

    * در شیوه صمیمانه و مثبت فرد احساس ارزشمندی بیشتری دارد و رفتارهای خود را با معیارهای معقول ارزیابی می کند.

   * انتسابهای پیشرفتی: 

   *  توجیهات رایج و روزمره برای علتهای رفتار

   *  (نظریه اسناد واینر)

  

نکاتی در آموزش این گروه

  • در آموزش سه مرحله مجسم ، نیمه مجسم و مجرد به ترتیب رعایت شود.
  • در آموزشی ابتدا بررسی شود که کودک از مرحله حسی –حرکتی گذشته باشد.
  • مطالب تا جایی که ممکن است عینی یاشد، یادگیری از روش مشاهده و ارائه الگو مناسب باشد
  • یادگیری از طریق کارتون، بازی و سرگرمی موثرتر است
  • زمان رغبت برای کودک 10 دقیقه است ، در حداقل زمان یک مطلب از روش غیر مستقیم آموزش  داده  شود.
  • تشویق روشن و منطقی از رفتارهای مثبت او در یادگیری موثر است، بخصوص جایزه غیر منتظره موجب افزایش رفتار مثبت در کودک می شود.
  • محتوی یادگیری بر پایه ی نیازهای آنی و فعالیت شخصی دانش آموزان باشد، زیرا کودک   نمی تواند فعالیت خود را در یک زمان، در چند عمل متمرکز کند.
  • در ابتدای این دوره کار با تصویر باشد و به تدریج به سمت نوشتن کودک سوق داده شود.
  • در برنامه ریزی باید به قوانین ثابت و محدود بودن برنامه توجه شود.
  • انتظارات از کودک برای او باید روشن باشد و برنامه گام به گام، کوتاه وبا تنوع زیاد باشد.
  • شروع برنامه باید با مواد عینی باشد.
  • جان لاک معتقد است این کودکان از طریق نمونه بهتر می آموزند. درکار باید کودک را به تمرین رفتار مطلوب و مورد نظر ترغیب کرد و هیچ گاه فرمان صادر نکرد.
  • روسو تاگید بر آموزش از طریق حواس دارد و در نظر گرفتن سن دانش آموز در مواد یادگیری
  • پاژه معتقد است معلم باید آموزش به شکل یک فرآین فعال اکتشافی متناسب با سن کودک داشته باشد.
  • گهلبرگ معتقد است چون قوانین در این سن از نظر کودک ثابت غیرقابل تغییر است ، برنامه آموزشی در قواعد کوتاه و ثابت بیان شود.
  • با توجهبه انرژی زیاد این سن برنامه ها به گونه ای باشد که با تخلیه صحیح این انرژی همراه باشد و کودک تحرک  لازم را در کار داشته باشد . ازدادن مشق و کاهرهای نوشتنی زیاد خودداری شود.
  • معلمین باید کودکان خجل و گوشه گیر را با ترتیب بازی های جمعی ، دعوت یه همکاری کند و ارتباط فعال بین افراد برقرار کند.
  • کود ک چون در دوره اخلاق واقع گرا قرار دارد، از هر نوع تبعیضی در مورد هرکس که باشد ناراحت می شوند.
  • با توجه به علاقه کودک 12-9 ساله به کارهای عملی در یادگیری مطالب از روش مدل سازی، نقاشی ، کارهای دستی تشویق شوند.
  • باتوجه به قدرت حفظ و یادگیری این کودکان مطالب به صورت شعر و ریتم به کودکان آموزش داده شود.
[ پنجشنبه ۳۱ شهریور ۱۳٩٠ ] [ ٩:٥۸ ‎ب.ظ ] [ نازیلا اخوانی ]
درباره وبلاگ

نازیلا اخوانی ارشد علوم تربیتی مدرس آموزش خانواده ومهارتهای زندگی ومشاوره در امور تربیتی فرزندان می توانید برای مراجعه حضوری با تعیین وقت قبلی به مرکز مشاوره سلامت مراجعه فرمایید. شماره تماس 77209524
آرشيو مطالب
امکانات وب
شاپرک::سرای دانش آموزان ایران